EKİM 2014
0

Murat Bey, öncelikle sizi tanıyabilir miyiz, deneyimlerinizden bahseder misiniz?

Ben bir iç mimarım ve bu mesleği babamdan devraldım. Mimar Sinan Üniversitesine girdiğim günden beri, yerli ve yabancı perakende markalarının mağazaları için mekan tasarımı ve uygulama çözümleri sunuyorum. Yani perakende konusunda uzman bir iç mimarım. 20 senedir sayısını hatırlamadığım kadar mağaza tasarımı ve uygulaması yaptım. Bunların için de tecrübemi en çok artıran marka Zara oldu diyebilirim. Proje ve tasarım yöneticisi olarak çalıştığım mimarlık ofisinde tanıştığım Inditex Grubu o güne kadar öğrendiğim şeylerin üzerine çok şey koydu diyebilirim. Sonuç olarak, bu ve bunun gibi yabancı markalar sayesinde, proje yönetimi ve yeni uygulama teknikleri ile ilgili bir sürü deneyim edinmiş oldum.

Perakende bir bütünlük zinciri… Bu bütünlük zincirinde perakende mağazacılığında tasarımın önemi nedir size göre?

Perakendecilikte amaç ürün satmaktır ve sattığınız ürünler ne kadar iyi olursa olsun, yanlış bir mağaza tasarımıyla asla hedeflenen satışlara ulaşamazsınız. Önemli olan,  müşterinin mağazada zaman geçirip bir şeyler satın almasıdır. Bunun için de en önemli şart öncelikle doğru bir aydınlatma ve havalandırmadır. Daha sonra müşterinin mağaza içindeki rahat sirkülasyonunu ve bu arada ürünleri konforlu bir şekilde görmesi, ulaşabilmesi ve deneyimlemesi gerekmektedir. Ve tabi ki, giriş, kasa, prova odaları, depo gibi tüm ana fonksiyonlar da doğru konumlandırılmış olmalı.Şu ana kadar sadece fonksiyonlardan bahsettim. Tüm bunların yanında mutlaka marka, kendisini çok doğru yansıtacak bir konsept tasarımına sahip olmalı. Müşteri mağazadan çıktığı zaman, bilinçaltında marka ile konsepti birleştirmiş olmalıdır.Sonuç olarak mağaza yatırımcıları, rakiplerinin önüne geçmek ve tüketicinin öncelikli tercihleri arasında var olmak istiyorsa tasarımın etkisini göz ardı etmemelidirler.

Sektörlere göre tasarımların dili de değişiyor mu, örneğin ayakkabı markasıyla iç çamaşırı satan bir mağazanın konsepti birbirinden ne kadar farklı olur?

Burada mağaza konseptini belirleyecek ana unsur, markanın yaratmak istediği müşteri algısı ve hedef kitlesi olacaktır. Sonuç olarak, hiç bir marka diğeriyle aynı değerlere ve aynı tüketici algısına sahip olamaz. Zaten olmamalıdır da. Mağaza tasarımı yaparken, tüketicinin algısını etkilemeniz gerekir. Yani mevcut mağazalardan daha farklı bir mağaza ortaya koymalısınız ki, marka diğer mağazaların arasından tüketicinin ilgisini çekebilsin. Bu yüzden bana göre hiçbir mağaza birbirine benzememeli.

Fonksiyon, estetik ve uzun ömürlülük üçgeninde, mağaza için hangisi daha “öncelikli”?

Bizim için dayanıklılık olmazsa olmazdır. Diğer ikisinin önceliğini de zaten, markanın hedefleri, yaratmak istediği müşteri algısı ve ürünler belirler. Yani bazı markaların estetik kaygısı ön plandadır, bazılarınınsa fonksiyon. Bu durumda tasarımcı olarak aslında bizim öncelik belirleme gibi bir lüksümüz olamaz. Ancak biz her tasarımımızda, dayanıklılığı üst seviyede tutup, estetik ve fonksiyonu da birbirinden fazla ayırmamaya çalışıyoruz.

Mağaza tasarımında en çok hangi hatalar yapılıyor? Biraz katliamlardan bahsedelim mi?

Tasarım yaparken dikkat edilmesi gereken en önemli nokta, markanın ihtiyaç ve isteklerini doğru ve net biçimde anlamaktır. Maalesef farkında olmadan bunu es geçip, ego tatmini için ortaya çıkarılan tasarımlar gerçekte amaca hizmet etmeyecektir. Hatta ürünlerin önüne geçerek, satışları ters yönde olumsuz etkileyecektir. Sonuç olarak bizim amacımız, tüketiciyi ürünle en doğru şekilde ürünle buluşturmak, onun mağazadan keyifli bir satış deneyimiyle ayrılmasını ve markayı iyi bir imajla hafızasına kazımasını sağlamaktır. Bir de sadece görselliği ön planda tutulup, işlevselliği ve uygulanabilirliği olmayan tasarımlar yapılıyor. Biz uygulama hizmeti de verdiğimiz için bu tip tasarım hatalarıyla karşılaşmaktayız. Bu tip hataları, proje aşamasında tespit edip, revize ederek imalatımıza devam ediyoruz.

Markalara sunduğunuz hizmet ve çözümlerle ilgili bilgi alabilir miyiz?

Yerli ve yabancı perakende markaları için mağaza tasarımı ve anahtar teslim mağaza uygulaması yapıyoruz. Biz mağaza tasarımını 3 ana başlık altında inceliyoruz. İlki, müşteri briefleri, mevcut mağazanın analizi, rakip analizi, hedef kitle tanımlanması ve bunlar gibi analizlerden oluşan KONSEPT aşamasıdır. Ardından TASARIM aşaması gelir. Bu aşamada beyin fırtınası, 3 boyutlu alternatif eskizler, operasyonel çözümler, grafik tasarımlar, fotorealistik perspektifler, mağaza tasarım kılavuzu, satın alma listesi, malzeme panosu hazırlanması süreçleri tamamlanır. Son olarak da PLANLAMA aşamasına geçilir. Bu aşamada da, 2 boyutlu mimari, mekanik, elektrik, aydınlatma teknik imalat projeleri, detaylı mobilya projeleri, şantiye yönetimi, maliyet analizleri ve hakediş listeleri gibi uygulamaya hazırlık süreçleri tamamlanır. Tüm bunların yanında eğer müşteri talep ederse, TASARIM aşamasından sonra 1/1 olacak şekilde mağazanın ufak bir uygulamasını yapabiliyoruz. Bu da, mağaza yatırımı yapılmadan önce, yatırımcının yeni mağaza tasarımını deneyimleyebilmesi için bir fırsat sunuyor. Bu da gerçek uygulama öncesinde, olası bir değişikliği zamanında tespit edip, yatırımcının parasını boşa harcamamasını sağlıyor. Mağaza uygulaması çoklu displinleri bünyesinde barındıran bir süreçtir. Bunlar; mekanik, elektrik, inşaat ve mobilyadır. Burada önemli olan tüm bu disiplinleri doğru zamanlama ile organize edip, en hızlı şekilde mağaza uygulamasını tamamlamaktır. Aynı zamanda maliyetler düşük olmalı ve kalite yüksek olmalı. İmkansız gibi görünse de biz bunu başarabiliyoruz

Mağaza tasarımcılığının geleceğini nerede görüyorsunuz, sizce önümüzdeki dönemde neler olacak sektörünüzde?

Günümüzün teknolojik gelişim hızını hesaba katarsak, çok değil 4-5 yıl sonra bugünkülerden çok daha farklı mağazalar göreceğiz. Mağazalar; vitrininden, prova odasına kadar dijital hale gelecek. %100’e yakın oranda geri dönüşümlü yeni malzemeler ve çevreye duyarlı üretim şekilleri oluşturulacak. Tasarım olarak da doğal çizgilerin hakim olduğu konseptler öne çıkacak. Bu teknolojik gelişmeler sayesinde de mağaza uygulama süreleri daha da kısalacak. Ve bu sürece ayak uyduramayan markalar, maalesef rakiplerinin gerisinde kalacak. Bu arada biz de, çok hızlı ve estetik mağazalar üretilebilecek bir sistem üzerinde çalışıyoruz. Bu sistem tasarımdan çok bir inovasyon. Özellikle perakende sektörü için çok faydalı olacak bu ürünle, patentini aldığım zaman tanışabileceksiniz.

Mağaza dergisinin 52. sayısında Murat Oral ile yapılan röportaj...


İLETİŞİM



Murat Oral Tasarım ve İç mimarlık

San. Tic. Ltd. Şti

Şerifali Mah. Çetin Cad. Kızkalesi Sok.
Elit Plaza No:1 K:13 D:43
Ümraniye İstanbul

Tel : +90 216 466 24 25
info@muratoral.com.tr